بێ ئاسۆیی ژنانی ئەفغانستان

نووسینی: وەنەوشە کەریمزادە _____________________________________________ https://t.me/yeketijnan/11006 ______________________________________________ سەرھەڵدانی سەرلەنوێ تاڵبان لەئەفغانستان بۆ جارێکی تر نیگاکانی دونیای بۆ ئەو شوێنە ڕاکیشا ئەو نیگایانە ھامڕایە لەگەڵ نیگەرانی بۆ باردۆخی مافی مرۆڤەکان و دێموکراسی بۆ دانیشتوانی ئەو وڵاتە کەلەو ھەلومەرجەدا دۆخ و داھاتی ژنان و منداڵان زیاتر لە ھەر گرووپ و توێژی گۆمەڵگا لە مەترسی دایە چۆنکە وا چاوەڕوانی دەکرێت بە سەرھەڵدانی تاڵبان ژنان زیاتر لەڕابردوو لەمافی کۆمەڵایەتی و سیاسی بێبەش ببن بەڵام لێرەدا پرسیارێک دێتە پێش کە ئایا بارودوخی ژنان پێش تاڵبان ھیچ باشتر ببو؟ و ئایا ئەوەی کە بارودۆخی ژنان لەو وڵاتە چۆن بوو کە ئێستاکە بەھاتنی تاڵبان دەبێ نیگەران بین؟ بۆ وەڵامی ئەو پرسیارانە دەبێ بچینەوە بۆ ڕابردووی ژنانی ئەفغانستان و شیکردنەوەیەکمان ببێ بەسەر ئێستاکە و داھاتی ژنانی ئەو وڵاتە. بارودۆخی مافی ژنان لە ئەفغانستان لە دەورانی جۆراوجۆر جیاواز بۆ، بۆ ئەوەڵین کەڕەت بەپێی یاسای بنەڕەتی ١٩٦٤ مافی ژنان بە شێوەی یاسایی و بەرامبەر ڕاگەیەندرا ھەرچەند ئەو ماف و ئازادی مەدەنی و خۆییە لە دەیەی ١٩٩٠ لە لایەن دەسەڵاتدارانی کاتی و بە تایبەت لە دەورانی دەسەڵاتداری تاڵبان بێبەری کران بەم پێیە بە سەرنج دان بە ڕۆڵی تاڵبانیسم بە سەر دۆخی ژنان، دەتوانین بارودۆخی ژنان لە ئەفغانستان بە دوو دەورەی سەرھەڵدان و داکەوتنی تاڵبان دابەش کەین. لە دەورانی دەسەڵاتداری تاڵبان ژیانی ژنانی ئەفغانستان لە خراپترین ھەلومەرجەکان دابوون لە ساڵی ١٩٩٦ تا ٢٠٠١ مافی ڕای دان، فێرکاری و کار کردن لە لایەن تاڵبان لە ژنان زەوت کرابوو. لە ساڵی ١٩٩٧ تاڵبان بە پێی یاسایەک رایگەیاند کە خوێندەواری ژنان ڵە ناوندە راھێنە گشتێکان قەدەغەیە. ھەروەھا کار کردنی ژنان لە شوێنە گشتێکان قەدەغە کرا. قەدەغەبوونی کار کردنی ژنان بەسەر ژیانی ژنانی ئەفغان بەتایبەت ئەوانەی کە خوێندەواریان بوو و یا سەرپەرشتی بنەماڵە بوون کاریگەری نەرێنی بوو. لە ساڵی ١٩٩٨ ژنان بەربەست کران لە دەست پێڕاگەیشتن بۆ نەخۆشخانە گشتێکان و ئەو بەربەست کرانە لە سەر تەندروستی ژنانی ئەو وڵاتە زۆر کاریگەری بوو. تاڵبان حیجابی زۆر لەسەر ژنان دژوارتر کرد ئەویش لێدانی زۆرەملێی دەمامەک بۆ ژنانی خوێندەوار بوو و ھەروەھا بەپێی یاسا ئێزنی ڕێگا ڕۆیشتن لە شەقامەکانیان نەبوو مەگەر ئەوەیکە ھاوسەر یاکوو پیاوێک کە ئەندامی بنەماڵەکەی بێ و ھامڕایی بکەن و تاڵبان بنەماڵەکانی ھان دەدا بۆ ھاوسەرگیری کچەکانیان لە تەمەنی خوارە. ئەوانە بەشێکی بچووک بوون لە دۆخی خراپی ژنان لە دەورانی حکوومەتی تاڵبان. بەڵام لە سەردەمی شکستی رێژیمی تاڵبان و لە کۆتایی ساڵی ٢٠٠١ مافی ژنان بەرەبەرە لە ژێر کۆماری ئیسلامی تاڵبان باشتر بوو، و ژنان دووبارە بە شێوەی یاسایی لە ژێر یاسایی بنەڕەتی لە ساڵی ٢٠٠٤ کە تاڕادەیەک لە وێرژێنی ١٩٤٦ ئیدەی وەرگرتبوو، لەگەڵ پیاوان بەرامبەر بوون، لە ئەو سەردەمەدا ژنانی ئەفغانستان توانیان بە سەرکەوتنێکی زۆر لە بواری مافەکانی خۆیان بگەن بۆ نموونە: لە ساڵی ٢٠٠١ دەوڵەتی راگوزاری ئەو وڵاتە ١٠ میلیۆن دۆلاری بۆ بە ھێز کردنی جێگەو پێگەی ژنان لە کۆمەڵگا بە وەزارەتی بابەتی ژنان تەرخان کرد کە سەرەکی ترین ھەوڵی ئەو وەزارەتە دابین کردنی کاری ژنان بوو، لەو دەورەیە ژنان سەبارەت بە دەورەی تاڵبان کەوتنە نێو بارودۆخێکی باشەوە ژنان لە پارلمان دا ئامادەن و ٢٣ لە سەدی ڕێژەی مامۆستایان ژمارەی پارێژەرانی ژن بە ٢٤٠ کەس دەگات. دوو ژن لە کابینەی دەوڵەت دایە، ١٠ ژن جێگری سەروک وەزیر و دوو سن وەکوو باڵوێز ھەڵبژێردراون( ھەواڵنێری پەژواکی ئەفغانستان ١٨ی تشرینی ٢٠١٧). ئەوان کە لە دەورەی تاڵبان تەنانەت مافی خوێندەواریان نەبوو لە دەورانی نوێ و بە ئامادەبوون لە کۆمەڵگا توانیان لە ھێندێک لە چالاکێ سیاسی و کۆمەڵایەتێکان بەشداربن بە تەواوی ئەو پێشکەوتنانەی کە ئەفغانستان لەوبوارە و بوارەکانی تر بوویەتی، بەڵام ژنان لەو وڵاتە لەگەڵ ھەڵسوکەوتی زۆر ڕووبەڕوو بوونەتەوە، چۆن پیاوسالاری بەردەواەم کولتووری سەرکەوتوو لەو وڵاتەیە و بەشێکی زۆری قوربانیانی توندوتیژی بنەماڵەیی و کۆمەڵایەتی سەبارەت بە ژنانە، ھەربەم ھۆیە و بە بوونی تێکۆشانی بزووتنەوەی ژنان لە ئەفغانستان و یارمەتی کۆمەڵگای نێونەتەوەیی بۆ باش بوونی ئەو ڕەوتە زۆر بە ئەسپایی پێش دەڕوات و تەنانەت ئێمڕۆکە ڕادەی توندوتیژی دژ بە ژنان لە ئەفغانستان زۆر لە سەرترە، کە بەردەوام دەبێتە ھۆی نیگەرانی نێونەتەوەیی. ئێستاکە بە دوای ھێرشی تاڵبان و رووخانی دەوڵەتی ئەفغانستان لە ساڵی ٢٠٢١ نیگەرانی سەبارەت بە داھاتی خەڵکی ئەو وڵاتە و بەتایبەت ژنان و کچان چۆتە سەرێ. ئەوە پێداچوونەوە کورتە بەسەر بارودۆخی ژنان لە سەردەمی جۆراوجۆر لە ئەفغانستان ئێمە بەئەو بەرەنجامە دەگەیەنێت کە دۆخی مافی ژنان ھیندە باش نییە و ژنان بەردەوام لەئەو وڵاتە کەوتوونەتە بەرجیاوازی، ھەڵبەت دەبێ ئاماژە بەئەو خاڵەش بکەین کە ٢٠ ساڵ پاش حکوومەتی تاڵبان و دروست کردنی حکوومەتی کۆماری ئیسلامی، لە ئەفغانستان تاڕادەیەک دۆخی ژنان باشتر بوو بەڵام ئەوە بە مانای لەبەرچاوگرتنی تەواوی مافەکانی ژنان نەبووە، چۆنکە ھەرلە ماوەی ئەو ٢٠ ساڵەش ھەستیان بە سێبەری قورسی سانکای پیاوسالاری لەسەر خۆیان کردووە سانکایەک کە ئێدئۆلۆژی ئیسلامی و بیروباوەڕی نەریتی لەپشتە و پانتایی لە بەشداری ژنان بۆ چالاکی کۆمەڵایەتی، سیاسی و ئابووری تەنگەبەر کردوو بەڵام دەبێ ئاماژە بەو خاڵەش بکەین کە تەنیا ھۆی لاوازکردنی پێگەی ژنان و بێبەری لە مافەکانیان، تاڵبان و ئێدئۆلۆژی ئیسلامی نەبۆ بەڵکوو ھۆکاری کەش لەسەر ئەو دۆخە دەستیان ھەبۆ، نەریتی ھزری بەجێماو لەسانکای پیاوسالاری و باب سالاری یەکێک لە بەرگیرێکانی باش نەبوونی دۆخی ژنان لە ئەفغانستانە بەتایبەت لە گوندەکان و ژیانی بەرەباب کە ئێستاکەش لە سەر ھێزی خۆی ڕاوەستاوە و بوونی ھەیە، بۆ نموونە پیاو بەناوی کاسبکاری بنەماڵە و کەسێک کە خاوەنی کار و ئادایە لە شوێنی سەرتری ژن دادەبێ جگەلەوە ئێستاکەش زۆربەی پیاوان ڵە سەر ئەو باوەڕەن کە کچان و ژنان پێویستیان بەخوێندەواری و فێرکاری نییە چۆنکە سەرەنجام دەبێ لە سووچی ماڵی مێردداری بکەن و ھێندێکیش بەرھەڵستن لە گەڵ ڕاھێنانی کچان لەلایەن مامۆستایانی پیاو و ئەوە لە حاڵێک دایە کە لە ئەفغانستان لە گەڵ کەمی مامۆستای ژن ڕووبەڕوون و بەوھۆیە زۆربەی ژنانی ئەفغانستان لە خوێندەواری بێبەشن، نزم بوومی زانست و زانیاری ژنانیش کە دەتوانین بڵێن میراتی دەورانی تاڵبانە ھۆیەکی دیکەیە بۆ نەبوونی دەسکەوتی ژنان بە مافە لەدەست چووەکانیان لە ئەفغانستانه، زۆربەی ژنان ھیچ ئاگادارییەکیان سەبارەت بە مافی خۆیان و ھەلومەرجێک کە ژیانی تێدا دەکەن نییە و ناڕەزایەتی دەرنابڕن، لاواز بوونی یاسا لە دادگاکانی ئەفغانستانیش وێڕای کێشەکانی تر بۆتە ھۆی ئەوە کە ژنان بەرگ بگرنە سەر مافەکانیان، چۆنکە یاسا و دادگاکانی ژێر بەڕێوبەرانی پیاو ئێزنی سەرکەوتن بەژنان نادات لە تەنیشت ئەو ھۆکارانە، ئاڵۆزی و لاوازی حکوومەت لە جێگەو پێگەی دۆخی ژنان لە ئەفغانستان بێ ئاسەوار نەبۆ، تاڵبان ھەمیشە لە زۆربەی شوێنەکانی ئەفغانستان بوونی ھەبۆ و بۆتە ھۆی دروست کردنی ڕەپۆشێکی مەترسیداربۆ ژنان، لەبەر ئەوەیکە تاڵبان زۆجار قوتابخانەی کچانی بۆ ھێرشی خۆکوژی خۆی ھەڵدەبژارد و مەترسی پڕژاندنی تیزاو بەرامبەر بە ژنان لە شوێنە گشتێکان بوونی ھەبۆ، لاوازبوونی حکوومەتی ناوەندی لە ئەفغانستان بەردەوام بە زەرەری ژنان تەواو بۆ و ڕێگا و ڕەواڵی زیان وێکەوتنی بۆ ژنان دابین کردوو. بەتێپەڕبوونی نزیک بە ٢٠ساڵ لە ڕووخانی حکوومەتی تاڵبان دەورانێک کە ژنان ھەڵگری دژوارترین جیاوازی و خستنە ژێر گوشارەوە لەلایەن ئەو حکوومەتە بوون، ژنانی ئەو وڵاتە توانیان تا ڕادەیەک دۆخی خۆیان بەرەوباشی پێش ببەن کە لەو نێوانە ڕۆڵی رێکخراوە نێونەتەوەیەکان و بزووتنەوە جیھانێکان کاریگەر بۆ، بەڵام بە ھاتنەوەی دووبارەی تاڵبان جێگەو پێگەی ژنان زیاتر لە جاران کەوتە نێو مەترسی ئاشکرا نییە دۆخی کار و خوێندەواری ژنان دەبێ بەچی، ئایا دەبێ ژنان دووبارە حیجابی زۆرەملێی بپۆشن و لە ترسی تاڵبان دەبێ خۆیان لە نێو ماڵەکانیان دا حەبس کەن و تەنانەت لە سەرەتایی ترین مافەکانیان بێبەش بن. لەماوەی ڕابردوو زۆر ھەواڵ سەبارەت بە کردەوەکانی تاڵبان لە تۆڕە کۆمەڵایەتێکان بڵاو کراوە کە ناخی ھەر مرۆڤێکی ھەژاند کە چۆن ئافرەتان کەوتوونەتە ژێر گۆشاری بێ بەزەیی و دڕندانەی تاڵبان کە تەنانەت بەزەییان بە کچولە ١٢ ساڵانەکانیش دانایەت و ماڵ بەماڵ بۆ دۆزینەوەی ئەو کچانە دەگرێن و دەیانبەن تاکوو لەخۆیانی مارەبکەن و یا ئەوەیکە دایکەکان کورپەکانیان دەدا دەست سەربازە ئامریکایەکان تاکوو داھاتێکی باشتریان ھەبێ وێنەھایەکی خۆفناک کە نیشانەی ئەوە بوو کە ژنانی ئەفغان دەبێ لەگەڵ مافی ڕاستەقینەی خۆیان لە ژیانی ئازادی کۆمەڵایەتی ماڵاوایی بکەن نموونەی ئاشکرای ئاسەوارەکانی شەڕە کە تەڕ و ویشک بە یەکەوە دەسوتێ و زۆڵم لە ھەر نەتەوەیەک دەکرێ و بە پیر و گەنج و منداڵ لە شەڕ دا دەبنە قوربانی کە تا ساڵیانی ساڵ قەرەبوو ناکرێتەوە، و ھیچ ئاشکرا نییە کە ئەو دۆخە زەبروزەنگەدا ژنانی ئەفغان چۆن دیانھەوێ بۆ، وەدیھێنانی مافی خۆیان ململانێ دەکەن و گرنگتر ئەوەیە کە چۆن توانایی ململانێ یان دەبێ؟ بێ گومان لە بنەمای ھزری تاڵبان ژنان ھیچ پێگەیەکیان نابێ، ھەرچەند کە داخوازی ئەوەن کە تاڵبان، تاڵبانی ٢٠ ساڵ لەمەوبەر نییە و جیاوازە بەڵام ئایا بیر و باوەڕێک کە بناغەکەی سەرچاوەی لە کولتووری قیژەوەن گرتبێ گۆڕانکاری تیادەکرێ دەبێ بەباشی بزانین کە ئەو جیاوازیە تاکوو ئێستا بۆ ژنان و کچان وەبەرکەوتە نەکراوە، بنەمای کۆمەڵایەتی کە بە پێی پێوەر و شەریعەتی ئیسلام پێناسەی پێکرابێ، ژنان زۆرتر لەبەر بەھرەی زاووزێ و ئامرازی سێکسی پیاوان دەبیندرێ و نموونەی ھەرە ئاشکرای ھەمان بردنی کچە ١٢ ساڵەکانە کە نیشانەی ئەوەیە کە لە بواری سێکسی چەندە تامەزرۆن کەوایە بێ ھۆنییە کە بە ھاتنی تاڵبان خۆف و سامێکی لەوتن نەھاتوو داوێنگیری ژنانی ئەفغانی بۆ ژنانێک کە ڕۆچینکیان بۆ ڕزگاری لە زۆرداری پیاوسالاری ئایینی دۆزیبۆوە بەڵام ئێستاکە لە بارودۆخێکی بێ ئاسۆیی دان. بەسەرنج دان بە بارودۆخی حاکم بەسەر ئەفغانستان، بێدەنگی کۆڕەکانی مافی مرۆڤ و بزووتنەوە جیھانێکانی مافی مرۆڤ ھیچ شیاو نییە و بوونی ھەیە ئەو بێدەنگیە زۆر شتی لەپشت بێ کە بەڵکوو لە داھات دەرکەوی چۆن لە پشت ھەر بێدەنگییەکی وا ھەمیشە سیاست خۆی شاردۆتەوە و سیاسەتی دەوڵەتە بەھێزەکان شێوازی وایە بۆ ئەوەی بە زۆر ئامانج بگەن زۆر مرۆڤ دەکەنە قوربانی و بۆیان گرنگ نییە کە منداڵ بێ یا گەورە و یا وێران کردنی وڵاتێک گرنگ ئەوەیە کە بە ئەو ئامانجەی دیانھەوێ بگەن. جا ھەر بۆ ئەو مەبەستە چالاکوانانی مافی مرۆڤ دەتوانن بەشێوازی جۆراوجۆر زەخت بخەنە سەر بەرپرسە سیاسێکان تاکوو بۆ باشی دۆخی ژنان لە ئەفغانستان بەشێوەی ڕامیاری و یا نیزامی ھەنگاوێکی ئەرێنی بۆ خەڵکی ئەو وڵاتە و بە تایبەت منداڵان و ژنان ھەڵێنن، ھەرچەشنە ململانێ ژنان لە نێو ئەفعانستان بۆ دەسکەوتنی ئەوان بۆ مافی کۆمەڵایەتی دەبێتە ھۆی توندوتیژی دژ بە ئەوان، کەوابوو تەنیا ڕێگەی گۆڕینی ئەو بارودۆخە گۆشار خستنە سەر تاڵبان لە دەرەوەیە شیاوە کە ناوەندەکانی مافی مرۆڤ ئامادەکارییەک بۆ ئەو بارودۆخە بدۆزنەوە و وڵاتانی نەیار دەمڕاسی دێمۆکڕاسی و ئازادیخواز شیاو نییە کە چاوی خۆیان لەسەر ستەمی تاڵبان بۆ سەر توێژی ژنان ببەستن، چۆن ژنانی ئەفغانستان زیاتر لە ھەر کاتێک پێویستیان بە لایەنگری جیھانی ھەیە

حیجابی زۆرەملێی ڕوون ترین شێوەی سەرکوت کردنی ژنانە

کاتێک باس لە حیجابی ژنان و زۆرەملێی بوونی دەکرێ باس لە کوتەپەڕۆیەک بۆ داپۆشینی قژی ژنان نییە باس لەوەیە کە کۆماری ئیسلامی ئێران دادپەروەری بە مانای بەرامبەری قەبووڵ نییە لەڕەوانگەی ئەوان دادپەروەری یانی دانرانی ھەرشتێک لە جێگە و پێگەی خۆی کەوایە بۆچی پێگەی ژن لە ئەو داپەروەرییە بوونی نییە و بەردەوام ژن بە بیانووی جۆراوجۆر دەکەوێتە ژێر تەوژم و سووکایەتی پێدەکرێ و ھەر گرفتێک لە کۆمەڵگا ڕوودەدات تەنانەت وشک بوونی زرێبارەکان و بێ ئاوی و گەندەڵی و سەدان شتی تر ئاخوندەکان ھەمووی دەخەنە سەر حیجاب و جلوبەرگی ژنان، ئاشکرایە حکومەتێک کە بناخەی خۆی لە سەر سەرکوت کردنی بەشێک لە تاکەکان دامەزراندبێ ھەر ڕووداوێک ئەگەر بچوکیش بێ بەڵام نێوی ژنانی تێدابی خۆفی ھەیە بەتایبەت حیجابی ژنان کە لە ھەر لەسەرەتاوە تەواوی ھێزی خۆی خستە سەر و بە زاڵ کردنی سیستمی پیاوسالاری ژنانی نھێنی کرد و گرینگی پێنەدان ژنانێک کە ساڵیانێکە تەنیا میراتگری تەوژمی کۆڵی حکوومەتی پیاوسالاری و ئایینین ژنانێک کە بڕوابەخۆیی بە تەواو لە ناخیان دا کوژراوە، ھەن ژنانێک کە تەنانەت لە بچووک ترین بارودۆخی ژیانیان ناتوانن بڕیار بدەن بۆ نموونە بەرچاوترین بابەت ھەمان پێوەندی سێکسییە کە زۆربەی ژنان لە پێوەندی لەگەڵ ھاوسەرەکانیان تەنانەت لە تەنیایی خۆشیان بەیەکەوە زۆر ڕەسمی ھەڵسوکەوت دەکەن دروستە کە پەروەردەکردنی بڕوابەخۆیی لە ھەمان کاتی منداڵێوە وەدی دێت کە بنەماڵە ڕۆڵێکی گرنگیان لەوبوارە ھەیە بەڵام جێ نیشتەجێ بوونت و حکوومەتی بڕیاردەر کاریگەرێکی کەمتری لەبنەماڵە لە پەروەردەکردنی بڕوابەخۆیی نییە.

بابەتی حیجاب بۆ دەسەڵاتدارانی ئاخۆندی زۆر گرنگتر لەوەیە کە ئێمە بیری لێدەکەینەوە ھەربۆیە ھێرش کردن بە حیجابی زۆرەملێی ھێرش کردن بە دڵی رێژیمی ئێرانە دروستە حیجاب حوکمی ڕیوڕەسمێکی کۆن و بنجی لە تێفکرینی ئایینی و داب و نەریتی گنخاو دا ھەیە بەڵام پرسیار ئەویە

بۆچی کۆماری ئیسلامی کۆتا نایەت؟

ڕەنگبێ ئەگەر حیجاب و پۆشینی جلوبەرگ لە کۆمەڵگا خۆخوازانە بێ شتێکی زۆر ئاسایی بێت وەکوو وڵاتانی تر یا پێش ھاتنەسەرکاری کۆماری ئیسلامی بەڵام ئەو حکوومەتە بۆ ڕاگرتنی بناغەی لەقی بە سەرکوت کردن و زەخت خستنە سەر ژنان ئامانجی ئەوەیە کە تەواوی سەرنجەکان بۆ سەر حیجابی ژنان بکێشێت چۆن کاتێک لە کۆمەڵگایەک توێژێک بچنە ژێر گوویزانی ھەڕەشەکردن و سەرکوت کردن و بەردەوام دووپاتە کرێتەوە کۆمەڵگا لە نێو خۆف و زبروزۆرەوە ژیان دەکەن و حکوومەت بە ئەو زاڵێتییە بەسەر ژنان دا دەسەڵاتداری دەکا.

بەڵام ژنان ھیچ کات سەبارەت بە ئەو توندوتیژییە سیستماتیکە ملیان دانەنواندۆ و بەردەوام ململانێ دەکەن و کۆماری ئیسلامی بە تەواوی خۆفی لە لابردنی ڕووپۆشی ژنان و بە ئاشکراتر شۆڕشی ژنان ھەیە و بێ گومان ئەگەر لە ئێران شۆڕشێک سەرھەڵدات ئەو شۆڕشە شۆڕشی ژنان دەبێت.

بە ھیوای ئەو ڕۆژە

نووسینی: وەنەوشە کەریمزادە

https://t.me/yeketijnan/10013

Show elections in Iran

During the years that Hassan Rouhani was president, it ended with all the false and empty promises. But after eight years in office that is not a short time to rule a country at the height of injustice, And most importantly is the lack of political awareness about statehood, which unfortunately, since the beginning of the Iranian government, not only he but none of the leaders in charge have had the slightest awareness of statehood. During Rouhani's presidency, half of the country, which is the national capital and the capital of the people as well, was sold as part of an Iran-China deal without the slightest benefit from these sales reaching the people. People who living in abject poverty and hunger, the economic inflation is staggering, young people are becoming more and more unemployed and addicted or have left the country. Executions had the highest number, civil society activists, journalists, and religious minorities remain anonymous in Iran's Mullahs dungeons. The brutal killing of protesters in November 2019 and the killing of Colbars {porters = cross-border labors} and fuel porters and hundreds of other cases that were achievements of Hassan Rouhani's government, However, it is not unlike previous years, and during these forty years or so, everyone has somehow made the people and the country their clumsy toys, its effects will not be compensated for many years. But with the showy presidential election and the candidacy some different figures and a few operative of the regime and human rights violators were on the list, one of whom was Ibrahim Raisi, who is known to all. But who is Ibrahim Raisi the hardline cleric who became president that people and even other governments are not happy with his coming to power. Without a shadow of a doubt he has been one of the worst human rights violators in Iran, who has been active as a core of revolutionary Tolabs {theological seminarians} since the beginning of the Iranian Islamic Revolution 1979, one who started his campaign activities in the form of communicating with revolutionary clerics and is known as a Muslim jurist and principled politician. And most importantly, it is known as the execution Ayatollah, who in 1988 ordered the execution of political and ideological prisoners. The number of victims of these crimes is estimated at 3,000, crimes that not only deny it but also talk about proudly. In Islamic Iran, if a person's beliefs are contrary to the beliefs of the government, he /she is considered an apostate and sentenced to death. But how were these executions carried out at the beginning of the Iran's 1979 Islamic revolution? Unfortunately, at that time, anyone who had the slightest opposition to the Islamic government and even the religion of Islam was arrested on the pretext of anti-government sentiments and sentenced to death. And it was and is a great disgrace on the forehead of the Iranian regime because these families were taken to prison cells with their children. And many children under the age of 18, most of them girls, were executed along with their families, in addition to violating the rights of these individuals for expressing their views, the Iranian authorities were the biggest violators of children's rights at the time, who were secretly executed and buried in mass graves, which is the greatest crime in the history of mankind, no one was responsible for all of these executions except Ibrahim Raisi, who proudly ran for presidential elections. And he was elected president, not by the people, but with a pre￾determined plan, because in Iran, people do not have any rights, let alone that the people's vote in the elections is approved by the government With Raisi in power, European and American countries became concerned about the situation in Iran and human rights abuses in that country. But the situation of human rights violations in Iran is not a new event and the heart of the Iranian nation has been under the bloody paws of this government for many years. But what should be noted is that worry does not work. Claiming countries should not congratulate the hanging judge and should not recognize his government. Ibrahim Raisi is the same blood judge, who is a member of the death committee and has recorded the executions and killings of the 80s in the history of Iran in his name, a crime that will later be recorded in history books and future generations will read it in their books, what kind of government it was that executed thousands of prisoners by asking one question? Chanters and protesters were shot in the head; and Iran means the right to a fair trial for Mothers of Khavaran, mothers of Kurdish Colbars {porters = cross-border labors}, mothers of fuel porters and unnamed mass graves. The ropes woven by the Iranian regime for the execution of its own citizens have not been left without necks for 43 years. The country's prisons have always devoured political and conscience activists, and the hundreds of human rights abuses that are spreading in Iran with the rise of the mullahs to power. ____________________________________________ انتخابات نمایشی در ایران در طی این چند سالی کە ریاست جمهوری در دست حسن روحانی بوده با تمام وعده وعیدهای دروغین در حال اتمام است 8 سال زمان کمی نیست که در اوج بی عدالتی بر یک مملکت حکومت کرد و مهمتر از هرچیز نبود آگاهی سیاسی درباره مملکت داری میباشد که متاسفانه از بدو روی سر کار آمدن این حکومت نه تنها او بلکه هیچ کدام از سردمدارنی که زمام امور را در دست گرفته اند کوچکترین آگاهی نسبت به مملکت داری نداشته اند در دوره روحانی نصف مملکت که سرمایه ملی و مردم است فروخته شد بدون اینکه کوچکترین نفعی از این فروشها به مردم برسد مردمی که در فقر و گرسنگی شدید به سر میبرند تورم اقتصادی سرسام آور است، جوانان بیشتر و بیشتر بیکار شده و در دام اعتیاد یا رفتن از کشور شده اند اعدام ها بالاترین آمار را به خود اختصاص داد، فعالان مدنی و روزنامه نگاران و اقلیتهای مذهبی در سیاه چالهای حکومت آخوندی بی نام و نشان مانده اند، کشتار معترضین آبان 98 و کشتار کولبران و سوختبران و صدها مورد دیگر که از دستاوردهای حکومت روحانی بوده است هر چند که بی شباهت به سالهای قبل نبوده و در طی این چهل و چند سال همه به نوعی مردم و کشور را بازیچه ندانم کاریهای خود کرده اند که اثرات آن تا سالیان سال جبران نمیشود و اما با برگزاری انتخابات نمایشی و کاندید شدن افراد مختلف چند نفر که از عوامل رژیم و ناقضان حقوق بشری در لیست بودند که یکی از آنها ابراهیم رئیسی که همه او را میشناسند بود. و اما رئیسی کیست که اینگونه مردم و حتی دولتهای دیگر از روی سر کار آمدنش خرسند نیستند بدون شک او یکی از بدترین چهره های ناقض حقوق بشر در ایران بوده کسی که از همان بدو انقلاب در قالب هسته ای از طلاب انقلابی فعالیت داشته است کسی که آغاز فعالیت های مبارزاتی خود را در قالب ارتباط برقرار کردن با علمای انقلابی شروع کرد و به فقیه مسلمان و سیاستمدار اصول گرا مشهور است و مهمتر از همه معروف به آیت الله اعدام میباشد کسی کە در سال ١٣٦٧ دستور اعدام زندانیان سیاسی و عقیدتی را داد تعدا قربانیان این جنایات تا 3000 نفر تخمین زده شده است جنایاتی که نه تنها منکر آن نمیشوند بلکه با افتخار در مورد آن صحبت میکنند. در ایران اسلامی اگر کسی عقیده اش خلاف عقیده حکومت و باورش بر خلاف باور آنها باشد مرتد شناخته میشود و حکمش اعدام است و به گفته خود ناقص شان انجام دادن این روند از قانون بی قانونی را برای حفظ نظام انجام میدهند و ضروری میدانند اما این اعدام ها در اوائل انقلاب چطور انجام میشدند متاسفانه در آن زمان هر کس به نوعی کوچکترین مخالفتی با حکومت اسلامی و حتی آیین اسلام داشت به بهانه های ضد دولت و ضد حکومت دستگیر و حکم اعدامشان صادر میشد و ننگ بزرگی بر پیشانی رژیم ایران بوده و هست زیرا این خانواده ها به همراه فرزندانشان به سلولها برده میشدند و این کودکان با خانواده هایشان در حبس بودند و بسیاری از کودکان زیر 18 سال که بیشترشان دختر بودند همراه خانواده هایشان اعدام شدند و علاوه بر نقض حقوق این افراد به خاطر ابراز عقیده بزرگترین ناقضان حقوق کودکان نیز در آن زمان بودند که به صورت مخفیانه اعدام شده و در گورستانهای دسته جمعی دفن شدند و بزرگترین جنایت در تاریخ بشریت میباشد که مسئول حکم تمام این اعدامها کسی نبوده جز ابراهیم رئیسی که با افتخار خود را کاندید کرد و به عنوان رئیس جمهور انتخاب شد البته نه توسط مردم بلکه برنامه ای از پیش تعیین شده چون در ایران مردم از هیچ حق و حقوقی بر خوردار نیستند چه برسد به اینکه رای مردم در انتخابات مورد تائید دولت باشد. با روی کار آمدن رئیسی کشورهای اروپایی و آمریکا نگران از وضعیت ایران و نقض حقوق بشر در این کشور شدند اما وضعیت نقض حقوق بشر در ایران رویداد تازه ای نیست و سالیان سال است که قلب ملت ایران زیر چنگالهای خونین این حکومت بوده و هست اما آنچه باید به آن اشاره شود این است که نگرانی کارساز نیست دولت های مدعی نباید به قاضی مرگ تبریک گفته و دولت او را به رسمیت بشناسند رئیسی همان قاضی خون است خود عضو هیات مرگ است کسی که اعدام و کشتارهای سال ١٣٦٠ در تاریخ ایران را به نام خود ثبت کرد جنایتی که شاید بعدها در کتابهای تاریخ و آیندگان در کتابهایشان بخوانند چه حکومتی بود که هزاران زندانی را با یک سوال اعدام کرد شعاردهندگان را با گلوله به سر کشتند و کشتند و ایران یعنی حق دادرسی به داغ مادران خاوران، مادران کولبه ران کورد، مادران سوختبران و گورهای دسته جمعی مختومه اعلام شده ، طناب های بافته شده توسط رژیم برای اعدام 43 سال هست که بدون گردن نمانده است، زندانهای مملکت همیشه فعالان عقیدتی و سیاسی را در کام خود بلعیده است و صدها موارد ضد نقض حقوق بشر که در ایران و با وجود آخوندها در حال وسیع تر شدن است. __________________________________________ بنفشه کریم زاده

کاتێک دزێوەی بێ نامووسی دزێوتر لە کوشتنی نامووسییە

ئەگەر بڵێن نامووس بنەمای ژێرینەی، توندوتیژی، ھەڵاواردن و زاڵێتی سێکسی لە وڵاتێکە کە پێکھاتە لە داب و نەریتە ھیچ جێگای ھووفەیەک نییە، ھەرچەند کە کوشتنی نامووسی تەنیا تایبەت بە کۆمەڵگا نەریتێکان و دواکەوتووکان نییە و لە وڵاتانی پێشکەوتووش دا بە دیمەنێکی لاوازتر بوونی ھەیە بەڵام ئەوەی ئاشکرایە ئەوەیە کە لە وڵاتانی دواکەوتوو کوشتنی نامووسی جگەلە بەرفراوانی زۆرتر لە بیر و ڕای گشتی ناحەزێکی کەمترێ ھەیە و ئەو ھەستیاری کولتووریە بەستێن بۆ بڕەو پێدانی کوشتنی نامووسی زۆرتر دابین دەکات بەم پێیە نامووس و کوشتنی نامووسی زۆرتر کێشەیەکی کۆمەڵگاییە کە ڕیشەی لە سانکای کولتووری و کۆمەڵایەتی وڵاتانی دواکەوتوو دا ھەیە.

  

بەڵام کوشتنی نامووسی چییە؟

 ئێستاکەش پێناسەیەکی ڕوون و ورد لە کوشتنی نامووسی کە به کوشتن بە بیانووی  پاراستنی شەڕەفیش نێو دەبردرێ نەخستراوەتە ڕوو و لە نموونەی وەکوو دامەزراندنی پێوەندی دڵدارانەی ناباو، خیانەت بە ھاوژین، زیناح، ھەڵاتن لە ماڵ و.... کە ھەڵسوکەوتی دژ نامووسی، داوێن پیسی، بەدناوی و سووکی ئەژمێردرێ ڕوودەدات، زۆر جاریش بڵاوبوونەوەی دەنگۆیەکی بێ بنەما لە ئاستی گشتی دەبێتە ھۆی بەدناوی بنەماڵەیەک و ودیھاتنی کوشتنی نامووسی، ئەو جۆرە کوشتنانە ئاکامی ھەڵسوکەوتێکی توندوتیژانەیە کە بە پێی ئەو پیاوانی بنەماڵەیەک یەکێک لە خێزانی ماڵی بریتی لە ( خوشک، کچ، دایک، ھاوسەر و کچی مام) بە ھۆکاری ھەبوونی پێوەندی حەرام دەکوژن تا بە گومانی خۆیان لککەی بەدناوی و سەرشۆڕی لە داوێنی بنەماڵە و کەسوکار خاوێن بکەنەوە و قوربانی ئەسلی ئەو کوشتنانە ژنان و کچانن.

کوشتنی نامووسی ڕیشەی لە مێژوویی کۆنی ئێران داھەیە و ئێستاکەش بە تێپەڕ بوونی ڕۆژگاریکی دوور و درێژ لە ئەو سەردەمە بەردەوام کوشتن بە بیانووی پاراستنی شەڕەف لە ئێران لە سەر ھێزی خۆی ماوەتەوە و ھەموو ڕۆژێک زۆرتر لە ڕۆژانی تر شایەت و گوێ بیستی خەبەری ئەو جۆرە کوشتنانە دەبین سەبارەت بە چۆنێتی و ھۆی ئەو کوشتنانە توێژەرەکان ھۆکاری زۆریان ئاشکرا کردووە بەڵام بۆچوون وایە ڕۆلی کولتوور لە پەرە پێدان بە کوشتنی نامووسی لە کۆمەڵگە بەرچاوترە، مەبەست لە ڕۆڵی کولتووری ھەمان سانکایە کە ڕیسا و گرنگی کۆمەڵگایەک دیاری دەکات ئەو ڕیسایە کە بە پاراستنی نامووس و شەڕەف بەھایەکی زۆرتر لە گیانی مرۆڤەکان دەدات، سانکا کولتوورێکە کە بۆ خەڵک دابین دەکا کە بێ نامووسی، بێ بایەخییە و نامووس بە ژنانەوە گرێ دەدا، 

بەڵام لە ڕاستی دا بۆچی کەسێک دەبێ  نامووسی کەسێکی تر بێ؟

چ کەسێک پێناسە بە نامووس و بێ نامووسی دەکات؟؟

بێ گومان وەڵامی ئەو پرسیارانە تەنیا دەتوانین لە ناوەڕۆکی بنەمای کولتووری و کۆمەڵایەتی کۆمەڵگەی نەریتی دا بدۆزینەوە کە لەسەر بنەمای پیاوسالاری و بە ھۆی ھێزی پیاوانە بە نامووس و بێ نامووسی پێناسە دەکرێت، ئاشکرایە کە لە ئەو جۆرە بنەمایانە یا بنەمای پیاوسالاری و نەبوونی بەرامبەری و دادپەروەری سێکسی ژنان لە ھەر لایەک تووشی لاوازی و بێ ھێزی دەبن، پیاوان لەو بارودۆخە بە قازانجی خۆیان بەھرە دەبەن و ژنان بە سەرمایەی خۆیان دەزانن و ھەر چەشنە دەستدرێژی و چاولێکردن بەوان بە عەیب و سەرشۆڕی دەزانن و بۆیە لە وڵاتانێک کە ژنان پێگە و مافی کۆمەڵایەتی دابین کراویان ھەیە کەمتر بەرەوڕووی کوشتنی نامووسی دەبنەوە و بە پێچەوانە لە وڵاتانێک کە پێگەی ژنان لاوازترە کوشتنی نامووسی زۆرتر ڕوو دەدات کەواتە خەڵکی ئاوا کۆڵەڵگایەک رووشانی شەڕەف و ئابڕووی خۆیان زۆر بە ژان تر دەزانن تا بە لەدەست دان یا مردنی کەسووکار یا خۆشەویستەکانیان لە وەھا کۆمەڵگایەک نامووس وەکوو پێوەر و سەرچەشنێکە بۆ ھەڵسەنگاندن، ھەژین، و پێگەی ئەندامی خۆی ئەژمێردە دەکات، لە کۆمەڵگایەکی نەریتی، شەڕەف و داوێن پاکی ژن تەنیا ھی ژن نییە بەڵکوو سامانێکی ھاوبەش و گشتی بنەماڵە و تایبەت بە خزم و کەسوکارە، جگەلە ئەوە ھۆکاری کە وەکوو باوەڕ و غیرەتی عەشیرەتی، زاڵێتی پیاوسالارانە، زاڵێتی فەرھەنگی، بنەمای دەسەڵاتداری، ھەبوونی داب و نەریتی ھەڵەی ھاوسەررگیری، شەڕەف پەرەستی، تێڕوانینی نەریتی سەبارەت بە ژنان و کچان و بە تایبەت لە ناوەندی قەومی ئیرانی لە پارێزگەکانی ڕۆژئاوا، ڕۆژھەڵات، کوردستان، ئەردەبێل، ئیلام، سیستان و بەلووچێستان، خوزستان و فارس لە ڕەوتی ڕوودانی کوشتاری نامووسی دیمەنێکی بەرچاوتریان ھەیە.

و زۆر بە ژانە کاتێک کە ئەو پیاوانەی  قەتڵ دەکەن، زۆر کات ژنان بە ھۆی بوونی پێوەندی سێکسی ناکوژن و ھێندێ جار ژنان بە ھۆی ھەڵاتن لەماڵ، مل نەدان بە ھاوسەرگیری زۆرەملێی و زۆر جاریش بە ھۆی دەنگۆ و دڵ پیسی سەبارەت بەژنان دیان کوژن، ھەمووی ئەو نموونانە بەستراوە بە کولتوور و فەرھەنگی ئەو کۆمەڵگایە کە لە گەڵ ئابڕوو، شەڕەفی پیاوان لە دژایەتی دایە و بەرەنجامەکەی کوشتنی نامووسیە، زۆر بە ژانتر ئەو بارودۆخەیە کە لە نێوی دا ژنێک بە زۆر دەستدرێژیبەسەر

دابکرێ و ھەم ببێتە ھۆی سەرشۆڕی و بێ نامووسی بنەماڵەکەی و کوشتنی دەبێتە ھۆی پاراستنی ئابڕوی بنەماڵەکەی.

ڕیشەی تەواوی ئەو ھۆکارانە بۆ کوشتنی ژنان بیر و باوەڕی ھەڵەیە کە لە ڕابردووە بۆ کۆمەڵگەی ئێمە بەجێماوە یاسای نابەرابەری ئایینیش بۆتە ھۆی پایەدار بوونی ئەو جۆرە باوەڕانە و دەتوانین بڵێن کە یاسای ئایینی بە شێوەی ڕاستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ بەستێنی بۆ برەوی ئەو جۆرە توندوتیژیانە دژ بە ژن دابین کردووە و لق و پۆی حوکمە شەرعییەکانی ئیسلام کە تەنیا سەرچاوەی پێڕاگەیشتن بە تاوانەکان لە وڵاتی ئێرانە، لە پێناوی پێشێل کردن و گرنگی پێنەدان بە مافی ژنان بڕیار دەدات لە ئەو یاسایانەدا ژنان ژێرفەرمانی بڕیاری مێردەکانیان و پیاوان بەرپرسی ژنان وگرینگ تر ئەوەیە کە داوێن پاکی و ناپاکی ھەر لە لایەن ئەو ئامۆژیارە ئایینیانە بە خەڵک دەناسرێن و ھەر بەم ھۆیە لە وەھا کۆمەڵگایەک کەمترین سزا بۆ بکوژانی نامووس دیاری دەکرێت بە داخەوە لە ئەو کۆمەڵگایانەدا ئەگەر پیاوانیش ژنان بۆ کردەوەی بە ڕواڵەتی داوێن پاکی سزا نەدەن، خۆدی دەزگای قەزایی ئەوان بە تاوانبار دەناسێنێ و سزایان پێ دەدات.

کەواتە لەوەھا کۆمەڵگایەک، وشەی نامووس لەو ڕەستانەیە کە نرخێکی یەکاویەکی ھەیە و پێشاندەری ڕاستێتی کۆمەڵگا و فەرھەنگە و خەڵکی ئەو کۆمەڵگایە وا لە نێو دۆب و نەریتی کۆن قوم بوون کە کوشتن بە بیانووی نامووس و پاراستنی شەڕەف تاوان ئەژمێردە ناکرێ بەڵکوو بە جۆرێک ئەو ھەنگاوە پارێزەری لە نامووسە و بەداخەوە لە وڵاتی ئێران لە لایەن دەسەڵاتدارانیش بە ئاشکرایی لایەنگری لە ئەو کەسانە دەکرێت و بە پێدانی کەمترین سزا بۆ تاوانکاران دادەپۆشرێ، ئێستاکە لە ئێران بە ھەبوونی کەلێنی نەسڵی و ڕووبەڕووبونەوەی نەسڵی نوێ لەگەڵ بەھاکانی دونیای ئێمڕۆیی و بەیارمەتی پانتای مەجازی نەسڵی نوێ توانیویانە تاڕادەیەک خۆیان لە چەنگی بیروباوەڕی غەڵەت سەبارەت بە نامووس و ژنان ڕزگار بکەن، بەڵام ئەوە بەو مانای کەم بوونەوەی کوشتنی نامووس لە ئێران نییە، چۆنکە ھەڵکەوتی نوێ دەبێتە ھۆی ڕووبەڕووبونەوەی دوو نەسڵی کۆن و نوێ بەم پێیە کاتێک کە دابین کردنی پێوەندی لە گەڵ غەیری ھاوڕەگەز لە نێو فەرھەنگێک مانایەکی خەراپی ھەبێ، نەسڵی نوێ دەکەوێتە ژێر کاریگەری مودێڕن و تاکخوازی و کەڵک وەرگرتن لە پانتای مەجازی و میدیاکانی دەرەکی بەبێ ئاوێتەکردنی فەرھەنگی کەڵک وەرگرتن لە ئەو تێکنۆلۆژییە لە گەڵ فەرھەنگی کۆن و بە دابین کردنی پێوەندی لە گەڵ غەیری ھاوڕەگەز و بە نۆڕماڵ بوونی ئەو مافە بۆ خۆیان لە بەرامبەر نەسڵی ڕابردووی پیاو سالاری ڕووبەڕوودەبنەوە کە چاوەدێری نامووس و ھەڵسوکەوتی ژنان گرێدراو بە خۆیان دەزانن و ئەو بەرامبەری و دواکەوتنی فەرھەنگی بەستێن بۆ کوشتاری نامووسی دابین دەکات و زۆر جێ سەرسامی نییە کە ھەموو ڕۆژێک شایەتی کوشتاری نامووسی دزێو و دڵتەزێن لە ئێرانین.

کۆمەڵگایەک کە بنەماکەی لە سەر پیاوسالاری دابین کراوە و دەسەڵاتدارنی ھیچ بایەخێک بە ژنان نادەن لە وەھا وڵاتێک پیاوان چۆن پشتیان گەرمە لە لایەن بڕیاردەرانی دژ بەژن، ژن بە سامانی خۆیان و تەنیا وەکوو ئامرازێک بۆ زاووزێ و پێویستی سێکسی خۆیان ئەژمێردە دەکەن و بۆیە دەستدرێژی و چاولێکردنی ژنەکانیان وەکوو دەستدرێژی غەریبەیە بە مڵکی خۆیان ڕەچاودەکەن کە دەبێ دژ بە ئەو کردەوەیە ناڕەزایەتی دەربڕن، لە ئەو کومەڵگایەدا غیرەت بۆ دابین کردنی پێوەندی سێکسی تەنیا بۆ ژنانە و پیاوان بۆ پێوەندی سێکسی مەودا پێدراون و ژنان دەبێ لە ھەر بارودۆخێک بە وێنەی نامووس ھێژایی خۆیان ڕابگرن چۆن نامووس لای پیاوان یانی پلە و پایە، و لەو کۆمەڵگایە پیاو وەکوو کەسێکی نامووس پەرەست و لەقاڵبی قارەمان دەناسێندرێ و بە لەناوچوونی بەھا و ڕێسا گیانی خۆی دەخاتە نێو مەترسی و ئەو پیاوانە نەتەنیا سەرکۆنە ناکرێن بەڵکوو دەسخۆشیان لێدەکرێ و بە جۆرێک ئەو کردەوەیە بڕەوی پێدەدرێ.

لە کۆتایی دەبێ بڵێن کە کوشتاری نامووسی ھەمان فەرھەنگی توندوتیژی دژ بە ژنانە کە لە کومەڵگەی نەریتی دەسەڵاتدارە و گۆڕانکاری ئەو فەرھەنگە پێویستی بە زمانێکی زۆرە و ناتوانین بە ئاسانی دڵ بەوە خۆش کەین کە کوشتنی ژنان بە بیانووی پاراستنی نامووس پیاوان ڕوو بە پووکانەوە بەرێت و لە ناو بچێت ئەو دیاردە گرژە ڕیشەی لە بەھا و ڕێسای غەڵەتی ڕابردوو ھەیە، کە بۆ لە ناوبردنی ئەو ڕێسا غەڵەت و نایاسایی و نائینسانییە، دەبێ چالاک وانانی بزوتنەوەی ژنان لە تەنیشت چالاک وانانی بزوتنەوەی مەدەنی دەست بە دەستی یەکتر بدەن و یاکوو بە ئاشکرا کردنی بیر و باوەڕی ھەڵە جێگەی ڕاستەقینەی ژنان لە کۆمەڵگەدا برەو بدەن و ھەروەنا ئاگادار کردنەوەئ ژنان سەبارەت بە مافی خۆیان و پیاوان سەبارەت بە جێگە و پێگەی بە نرخی مرۆڤ بەڵکوو ڕێگە چارەیەک بێ بۆ ئەو جۆرە توندوتیژییانە.

وەنەوشە کەریمزادە

https://t.me/yeketijnan/9204

http://www.nkae-shora.com/index/?p=2774

When millions of Iranians said YES to the Islamic Republic of Iran!!

It has been more than 40 years since that black day, the day when 18 million Iranians said YES to the Islamic Republic of Iran and only 241,000 Iranians said no. At that time, Khomeini had said that if Iranians went to the polls and say YES, they would be blessed to experience a happy life, and if they said no, would return to their original state. Now we have been witnessing that the meaning of happiness was the same as repression, execution, oppression, working children and imprisonment, etc. as the gifts given to poor Iranian people by this nasty evil man. This photo and hundreds of other photos and videos are depicting the same days, that is, the day when people said YES to the Islamic Republic of Iran in 1979. At that time, people dressed as they wished and went to the polls with their make-up and with their hair unveiled. Undoubtedly, this woman and hundreds of other men and women never thought that the day would come when they could not even be free to choose their clothes and they could not come to public spaces without wearing a hijab. They also did not know that a government would come to power that would meddle even in the smallest matters. At that time people were witnessing how their innocent compatriots were killed by the brutal government and they forgot to dance. This is not to say that the Pahlavi regime was an ideal democratic government, especially for the Kurdish nation, because at that time the most baseless laws were imposed against the Kurdish nation, and many Kurdish leaders and freedom fighters were executed. This is the greatest oppression and injustice against the Kurdish nation on the part of the Pahlavi. But the people with the same modern civilization that Pahlavi had created for them over threw it and unanimously replaced it with a government that most of them agreed with and many did not agree with. But it is not fair that these people to be oppressed for 43 years and have to be struggling with poverty in a country that is rich in natural resources and oil and gas reservoirs. But the people of Iran are getting poorer day by day and they have to turn to many low paid difficult jobs to make a living. Unfortunately, the people of this country do not benefit from the capital of this land because the government uses all its power to stifle the voices of critics and protesters. Without a doubt, every Iranian who goes to fake ballot boxes of the Islamic Republic means that he or she says YES to the rope and execution regime, confirms the killing of the Kurds, says YES to 43 years of oppression, agrees with the massacre of the protesters and those killed in November 2019, and confirms the imprisonment of activists and the hundreds of injustices committed by the Islamic Republic of Iran against the Iranian people. The Islamic Republic of Iran has NEVER BEEN AND WILL NEVER BE anyone’s choice. Banafshe Karimzadeh

ڕۆژی جیهانیی ژن، ڕۆژی سەرکوت کردنی بزووتنەوەی چالاکوانانی ژنان لە ئێران

 

8ـی مارس، ڕۆژی جیهانیی ژنان دیاری کراوە. بە پێی ڕۆژژمێری هەتاوی دەبێتە 18ی سێهەم مانگی زستان کە ئیسفەندی پێ دەگوترێ و ئەم ڕۆژە خاڵێکی هەره گرینگ و ناوەندیی بزووتنەوەی مافی ژنانە. لە هەموو دنیا، بۆ ڕێزگرتن لەم ڕۆژە بۆنەگەلی جۆراوجۆر ڕێک دەخرێت کە هەر کامیان بە پێی وڵاتەکان و ناوچەکان شێوازی جیاوازیان هەیە، بەڵام نێوەرۆکی بابەتی هەموو بۆنەکان تەرکیز دەخاتە سەر بەرگری لە مافی ژنان و هان دانی ژنان بۆ پەرەپێدان و پێشکەوتنی کۆمەڵگە لە بواری ئابووری، سیاسی و کۆمەڵایەتییەوە.

ڕۆژی ژن، لە سەرەتادا وەکوو ڕووداوێکی سیاسیی سۆسیالیستی لە نێوان حیزبە سۆسیالیستەکانی ئەمریکا، ئاڵمان و ڕۆژهەڵاتی ئورووپا بوو، بەڵام ئیتر ئەم ڕۆژە تەنیا تایبەت بە ژنانی وڵاتە پێشکەوتووەکان نییە، بەڵکوو وڵاتانی دیکەش بە شێوازێکی بەرفراوان و نوێ ڕێز لەم ڕۆژە دەگرن. بزووتنەوەی چالاکی ژنان سەرکەوتوو نەدەبوو بەبێ پاڵپشتیی ڕێکخراوەی نەتەوە یەکگرتووەکان کە کۆبوونەوەی چڕوپڕیان لە مەڕ گرینگی‌دان بە مافی ژنان و دان‌نان بە بوونی ڕۆژێکی دیاری‌کراو بە ناوی ژن، ڕێک خست. هەروەها ئەم ڕێکخراوەیە یارمەتیی ژنانی کرد هەتا دەنگیان بەرز بێ و ڕێگەیان پێ درا بۆ گەشە کردن لە بوارەکانی سیاسی و ئابوورییەوە.

لە ئێران بە شێوازێکی جیاواز لەگەڵ وڵاتانی دیکە، ڕێز لە ڕۆژی ژن دەگیردرێ و هۆکارەکەشی دەگەڕێتەوە سەر لایەنی ئایینی، لەبەر ئەوەی ڕۆژی ژن لە ئێران، ساڵڕۆژی لە‌دایک‌بوونی فاتیمە کچی پێغەمبەری ئیسلام و هاوسەری عەلییە، کە زیاتر ڕۆژی دایکی پێ دەڵێن.

دوو هۆکاری گرینگ لە پشت ئەم مەبەستە هەیە: یەکەم هۆکارەکە دینی و مەزهەبییە کە وڵاتی ئێران دەیەوێت ڕەنگ و بۆنی ئایینی بەم ڕوژە بدات و فاتیمە وەکوو سەمبولێک بۆ ژنانی وڵاتەکەی بناسێنێت بۆ ئەوەی زۆرتر لە خزمەتی مێرد و بنەماڵەکەیان‌دا بن.

دووهەم هۆکار ئەوەیە کە ژن بە ناوی دایک پێناسە بکرێ نەک مرۆڤێکی سەربەخۆ. لەبەر وەی ئایدۆلۆژیی حاکم لە ژن تەنیا بەشی منداڵ هێنان و گەورەکردنەوەی خێزانی لە لا گرینگە و تەرکیز لە سەر مافی ژن و حەقانیەتەکانی ژن ناکرێ. ژن لە ئێران وەکوو ئامێرێک بۆ بردنەسەرێی ژمارەی خێزانە و ئەم بابەتە خۆی دەبێتە بەربەستێک بۆ گەشەی سیاسی و فیکریی ژنان. 

هەڵبەت حکوومەتی ئێرانیش تا ڕادەیەک بە ئامانجی خۆی گەیشتووە لەبەر وەی ڕۆژی دایک نە تەنیا ڕەنگ و بۆنێکی سیاسیی نییە، بەڵکوو دەرفەتێکیشە بۆ پیاوان کە بتوانن خۆشەویستیی خۆیان بەرامبەر ژنان دەرخەن.

سەرەڕای ئەوەی کە لە ئێران، ئەسڵی بابەتی سیاسی بوونی ڕۆژی ژن و بواری مافی مرۆڤ بوونی ئەم ڕۆژە کە لە لایەن ڕێکخراوەی نەتەوە یەکگرتووەکانەوە ئەم گرینگییەی پێ‌دراوە، سەرکوت دەکرێ؛ بەڵام بەو حاڵەشەوە هەن ژنانێک کە لەو فەزایەی ئێران‌دا لایەنی سیاسی و ئازادی‌خوازانەی ڕۆژی ژن لە بەرچاو دەگرن.

بەڵام تەنیا ئاستەنگی بەردەم بزووتنەوەی ژنان سەرکوتی حکوومەت نییە، لێرەدا ئاماژە بە هەندێکیان دەکەین:

حکوومەتی دینی بەربەستێکی بنەڕەتی لە ڕێگای بزووتنەوەی ژنان لە ئێران‌دایە. لەبەر وەی ڕیشەی زۆربەی ئەو نابەرابەری لە ڕەگەزی نێر و مێ لە بیروبۆچونی دینی و ئایینی‌دایە. ئایینی ئیسلام، بنەمای یاسایی و قانونیی لێکدانەوی ڕۆڵی ژن لە کۆمەڵگەدایە و، بەو پێیە لە هەموو بوارەکان‌دا دەبێ جیاوازی لە نێوان ژن و پیاودا هەبێ، هەر بۆیەش هەندێک لە چالاکوانانی بزووتنەوەی ژنان، هۆکاری جیاوازیی نێوان ژن و پیاو، دەگەڕێننەوە سەر ئایینی ئیسلام.

نیزامی پیاوسالاری لە ئێران ڕیشەیەکی پتەوی هەیە کە بەربەستێکی دیکەیە لە سەر ڕێگای بزووتنەوەی ژنان. مەبەسەت لە نیزام لێرەدا سیستمێکی بەرفراوان لە هەموو بوارە جۆراوجۆرەکانی ژیانی خەڵک‌دایە. ئەو سیستمە هەم لە بونیانی خێزان و هەم لە بواری گەورەتر وەکوو سیاسی و ئابووری بوونی هەیە.

لە بونیانی خێزان‌دا، ڕۆڵی ژنان، ڕۆڵێکی دەرجە دوو و سێیە کە لەبەر هۆکاری ڕەگەزی و گەورە کردنی خێزان وەک زۆر کردنی ژمارەی ئەندامانی بنەماڵە، گرینگیی پێ‌دەدرێت.

لە سیاسەتیش‌دا ژنان ڕۆڵێکی گرینگیان نییە، بۆ نموونە ژنان ناتوانن ببن بە سەرۆکی حکوومەت و زۆر بە کەمی پلە و پایەی سیاسی یان وەزیریان پێ دەبەخشرێ.

لە بواری ئابوورییشەوە هەمان شت، ژنان گەر لە بواری ئابوورییەوە پێویستیان بە پیاوان نەبێت و سەربەخۆ بژین، چیتر لە ژێر سوڵتە و قودرەتی نیزامی پیاوسالاری‌دا نابن.

کەواتە ڕوانگەی پیاوسالارانە فەرمانڕوایە و مەیدانی بۆ خەباتی ژنان و گەیشتن بە مافەکانیان تەنگەبەر کردووە. ھوکارێکی دیکەی سەر ڕێگای خەباتی ژنان، ژنانن. بەشێک لە ژنان کە نەخش و بزووتنەوەی پلە دووھەمی خۆیان قەبووڵ کردووە، وەها لەو نەخشەدا تواونەتەوە کە بێجگە لەوە ھیچی تر وە ئەستۆ ناگرن.

ژنانیش دەبێ یاسای بەرابەری لەگەڵ پیاوانیان ھەبێ بۆچوون ئەوەیە کە "ژنیان ژن کوتووە و پیاویان پیاو، ژن دەبێ ژنایەتیی خۆی بسەلمێنی و پیاویش پیاوەتیی خۆی." ئەو ژنانە خۆیان چەند دەسەن، ئەوانەی کە خۆیندەوارییان نییە و شارەزاییی نەریتی و ناڕاستیان لە پێگە و ڕۆڵی خۆیان لە کۆمەڵگەدا ھەیە. هەروەها گرووپێک لەبەر پێبەندی بە باوەڕی ئایینی بەرابەریی یاساییی ژن و پیاو قەبووڵ ناکەن. بێجگە لەمانە ژنانێکی تریش هەن ھەرچەندە کە خۆیندەواریی زانکۆیان ھەیە بەڵام بە ھۆی جێ نەکەوتنی ئەو شێوە داب‌و‌نەریتە بە دوای مافی یاساییی بەرابەری لەگەڵ پیاوان نین.

ئەگەر لە ئێران بزووتنەوەی ژنان بتوانن بە یارمەتیی ژنانی ئێران دەس بە خەبات بکەن بێ‌گومان زۆر سەرکەوتوو دەبن، بەڵام بەداخەوە خەباتکارانی مافی ژنان نەیان‌توانێوە لەو بوارەدا سەرکەوتوو بن. ڕەنگە بتوانین بڵێین لە ئێران ژنانی دژی یەکسانخوازیی ڕەگەزی زیاترن لە ژنانی ھاوڕای یەکسانخوازیی ڕەگەزی و ئەوە بەرگرێکی زۆر گەورەیە بۆ بزووتنەوەی ژنان. بەم پێیە ڕێگای خەباتکاران لە ئێران زۆر دژوار، درێژ و ناڕێکە چون لە لایەک لەگەڵ حکوومەتی سیاسیی سەرکوتکەر و لە لایەکی کە لەگەڵ گۆمەڵگەی نەریتی و بەستراو ڕووبەڕوون و، لە ھەموو خراپ‌تر ئاگادار کردنەوەی ئەو ژنانەیە کە خۆیان لەگەڵ ژیانی دووپاتەبووی ڕۆژانە گیرۆدە کردووە و ھیچ نیگەرانییەکیان بە ناوی یاسای بەرابەری و لابردنی جیاوازیی ئافرەتان نییە.

پرسیار ئەمەیە، بە لەبەرچاو گرتنی بارودۆخی ژنانی ئێران بە تایبەت چالاکوانانی ئەو گۆڕەپانە چ ھەنگاوێک دەتوانن لەو ڕۆژەدا هەڵێننەوە؟

ھەر چەند لە ئێران 8ـی مارس، ڕۆژی جیھانیی ژن بە توندی لە لایەن حکوومەتەوە سەرکوت کراوە و بە کردەوە لە دوای ساڵی 1385 ھیچ شێوە کۆبوونەوە و ڕێ‌وەڕەسمێک بەڕێوە نەچووە، بەڵام چالاکوانانی مافی ژنان دەبێ باش بزانن کە ئەو ڕێگرییانە نابێ ببێ بە ھۆی کەم تیشک کردنی خەبات بۆ مافی بەرابەری، ھەروەھا ئەو خاڵە لە یاد نەکەین کە 8ـی مارس ڕۆژی جیھانیی ژنانە و لەو ڕۆژە لە سەراسەری جیھان‌دا، ژنان داخوازییەکانی خۆیان بە شێوازی جۆراوجۆر دێننە بەر باس. بۆیە بۆ لابردن و نەهێشتنی هەڵاواردنەکان دەبێ لەو ڕۆژەدا ھەرچەند بەرتەسکیش بێ پێویستە بە شێوازی جۆراوجۆر ھاوار بکەن و دەنگ دەربڕن.

ئەمڕۆکە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بووەتە جێگایەک بۆ خەبات لەگەڵ ھەر چەشنە جیاوازی و نادادپەروەری دژ بە گرووپی جۆراوجۆری کۆمەڵگە. بێ‌گومان ئەو شوێنە بۆ چالاکوانانی بزووتنەوەی ژنان لە ئێران دەتوانێ دەرفەتێکی باش بێ بۆ ڕێزگرتن لە ڕۆژی جیھانیی ژنان. بەرھەم‌ھێنانی پۆستەر بە نێوەرۆکی لابردنی جیاوازیی ڕەگەزی، بەڵێ بۆ یەکسانخوازی و ھەروەھا نەشیاو بوونی نیزامی پیاوسالاری دەتوانێ ھەنگاوێکی باش بێ. ناردنی پەیام بە ھەشتەگی ڕۆژی جیھانیی ژن و نا بۆ جیاوازیی ڕەگەزی دەتوانێ ڕێکارێکی تر بێت لە سیستمێکی سیاسیی سەرکوتکەر و بەستراو بۆ ھاودەنگ بوون لەگەڵ ژنانی سەرانسەری دنیا لەو ڕۆژەدا. بەڕێوەچوونی کۆبوونەوەی مەجازی بە بنەمای بەرگری لە مافی ژنان و خەبات لەگەڵ جیاوازیی ڕەگەزی ھەوڵێکی کە بۆ ڕێزگرتن لە ڕۆژی جیھانیی ژنانە، ئەڵبەت کۆماری سەرکوتگەر لەو بارودۆخەدا ھەروا دەس لەسەر دەست دانانێ و لە مانگێک پێش ئەو ڕۆژە ھەوڵ بۆ دروس کردنی کەشی ترس و خۆف دەکا تا پێشگیری لە ناڕەزایەتیی ژنان بکات، بەڵام ژنان و چالاکوانان دەبێ ھەنگاوێکی باش بۆ ڕوون‌کردنەوەی فێڵی سیاسی و کەم‌کردنەوەی گرینگیی ڕۆژی ژن دژ بە حکوومەت ئەنجام بدەن، چونکە ئەو خاڵە زۆر گرنگە کە ڕۆژی جیھانیی ژن نە ڕۆژی دایکە، نە ڕۆژی ئەوینداران و نە لەو دوولایەنە پێک ھاتووە.

ڕۆژی جیھانیی ژنان ڕۆژی بەربەرەکانی لەگەڵ جیاوازیی ڕەگەزییە، جیاوازییەک کە ژنانی ئێران دوای سەرکەوتنی شۆڕشی ئێران زۆریەک لە ماف و یاساکانی خۆیان لە دەست دا. ڕێگایەکی زۆر درێژیان لە پێشە ھەتاکوو لە مافەکانی خۆیان بەھرەمەند بن و ئێستاش زۆربەی ژنان لە نێو بنەماڵە و شوێنی کار و کۆمەڵگە لەگەڵ ئازار و ئەشکەنجە بەڕەو ڕوو دەبنەوە و توندوتیژیی خێزانی تا جیاوازیی ڕەگەزی ڕۆحی ژنان ئازار دەدات، بەڵام لە بیرمان نەچێت کە ڕۆژی 8ـی مارس ڕۆژی جیھانیی ژنان دەرفەتێکی بەنرخە تا چالاکوانانی ئەو گۆڕەپانە دەنگی خۆیان بە دنیا ڕابگەیەنن و دژ بە زوڵم و ناڕەواییی ستەمی ڕەچەڵەکی و ڕەگەزی ڕاپەڕن.  

https://t.me/yeketijnan/7261

 

woman and cycling in Iran

Women and cycling in Iran Your hair, your body, your walking, your laughter, your makeup, and everything that belongs to you as a woman should be covered, why? Because you are a woman and you have born in a land where the rulers have mixed religion and all other issues of the society together and you have to act according to their will and wishes. But how long does the Iranian government not want to accept that controlling a woman's body is a private matter, the Iranian government is afraid of any behavior or movement by women, an example is cycling, which they consider an ugly thing, in this regard, Iran's Supreme Leader, Ayatollah Ali Khamenei has issued a fatwa stating that women's cycling is not forbidden if it is in a place that is not in public view. He has also been said elsewhere that home is a good place to exercise, but now we need to know that cycling should also be done at home. It seems like there are currently no major problems in Iran, such as poverty, unemployment, child labor, rape, kolbari, and economic problems and the only major problem is women’s cycling. And they think it is a big problem that needs to be solved. Why? Because here the name of a woman and women's cycling is prominent, and wherever the name of a woman is mentioned, it is the biggest problem for the mullahs, for example, on the one hand, when a few strand of a woman’s hair is not covered and it is her inalienable right how to live, and on the other hand, there are people who struggle with poverty and hunger, according to the mullahs, the problem that needs to be solved is the uncovered hair of women. This existing violence in society and among ordinary people is one of the achievements of the government over the past 43 years. For example, one of these achievements is the patriarchal society that acts under the pretext of honor against women that is a completely behavior ugly and every day we hear the news of suicide and murder of a woman, a girl and a mother in different parts of this country who are killed by their brothers, fathers and husbands under the pretext of honor. The Islamic Republic of Iran is always fishing in troubled waters and discriminates between men and women under various pretexts and has enforced this meaningless and baseless law against women for many years and always raises gender inequality and discrimination, these behaviors of the regime of the Islamic Republic of Iran are not the first and will not be the last, But women's awareness of the past and their constant and active presence on the battlefield has caused great concern for the government and they are kind of afraid of the women's movement. And these violence and discrimination have affected women more than men and has activated their inner abilities and women want their situation to improve and the oppression and gender discrimination to end, and they want more freedom. The famous French writer Simone de Beauvoir believed that the suppression of a society is possible only through women because women are powerful and can raise free children. Without a shadow of a doubt this is why the Iranian government has exercised all its power over women and has silenced and imprisoned them. But now, due to access to the Internet networks and social media, every woman and every freedom-loving person in Iran can send photos and videos of the oppression and mistreatment against them to other parts of the world. And each of them is the source of a fundamental change for their rights. زنان و دوچرخەسواری در ایران موی سر تو، اندام تو، راه رفتنت، خنده هایت، آرایش کردنت، و هر چیزی که متعلق به تو باشد و تویی که زن هستی باید پوشیده باشد چرا؟ چون تو زن هستی و در سرزمینی به دنیا آمده ای که حکومتداران آن دین و همه مسائل جامعه را قاطی کرده اند و تو باید طبق خواست آنها رفتار کنی ,اما حکومت ایران تا کی نمی خواهد این را قبول کند که کنترل اندام زن یک مسئله خصوصی است حکومت ایران هر رفتار و حرکتی را که زنان انجام میدهند از آن واهمه دارد یک نمونه از آن دوچرخه سواری است که از نظر آنان کاری زشت و ناپسند است و در همین مورد خامنه ای فتوا داده است که دوچرخه سواری زنان حرام نیست اگر در مکانی باشد که در دید عموم نباشد و همچنین در جایی دیگر گفته اند که خانه جای مناسبی برای ورزش کردن است حال باید بدانیم که دوچرخه سواری را هم باید در منزل انجام داد. در حال حاضر هیچ مشکل اساسی در ایران از قبیل فقر، بیکاری، کودکان کار، تجاوز، کولبری و مشکلات اقتصادی وجود ندارد و تنها مشکل اساسی همانا دوچرخه سواری زنان است و از نظر آنان یک مشکل بزرگ است که باید حل شود چرا؟ چون در اینجا اسم زن در میان است و دوچرخه سواری زنان ، و در هرجایی که اسم زن به میان بیاید برای آخوندها بزرگترین مشکل است برای نمونه وقتی که یک زن کمی از موهای سرش بیرون است و حق مسلم خودش است که چگونه رفتار کند و از طرفی دیگر مردمانی هستند که با فقر دست و پنجه نرم میکنند و گرسنگی میکشند مشکلی که باید حل شود از نظر آخوندها موهای بیرون زده زن است .

این خشونت های به وجود آمده در جامعه و در میان مردم عادی از راهکارهای حکومت است که در طی 43 سال به دنبال داشته، برای نمونه یکی از این دستاوردها جامعه مردسالاری است که به بهانه ناموس پرستی و غیرت در حق زنان انجام میدهند که چقدر رفتاری زشت و قبیح است و روزی نیست که خبر خودکشی و کشتن زنی، دختری و مادری را در جای جای این مملکت که به بهانه ناموس و غیرت به دست برادر، پدر و شوهر کشته میشوند را نشنویم جمهوری اسلامی همیشه به دنبال این بوده است که از آب گل آلود ماهی بگیرد و به بهانه های مختلف تبعیض میان زن و مرد را به میان میکشد و این قانون بی معنا و بی پایه را چندین سال است که بر سر زنان میکوبد و هر دم نایکسانی و تبعیض جنسیتی را مطرح میکند، این رفتارهای دولت اولین بار نیست و آخرین بار هم نخواهد بود اما هوشیاری زنان نسبت به گذشته و همیشه در میدان بودن نگرانی بزرگی را برای حکومت به وجود آورده است و به نوعی از جنبش زنان میترسند و این خشونت ها و تبعیضات بیشتر روی زنان تآثیر گذار بوده است تا مردان و توانایی های درونی آنها را فعال کرده است و زنان خواهان درست شدن وضعیت  و از بین رفتن سرکوب و تبعیض جنسیتی هستند و آزادی بیشتری میخواهند. سیمون دوبوار نویسنده سرشناس فرانسوی بر این باور بود که سرکوب یک جامعه تنها از راه زنان امکانپذیر است  چون زنان قدرتمند هستند و  میتوانند کودکانی آزاد و آزاده پرورش دهند. 

بدون شک حکومت ایران به همین دلیل است که تمام قدرت خود را روی زنان منعکس کرده است و اقدام به ساکت 

کردن و زندانی کردن آنها می نماید، اما در حال حاضر به دلیل دسترسی شبکه های اینترنت هر زن و هر فرد آزایخواه در ایران با فرستادن عکس و ویدیو از ظلم  و بدرفتاریهایی که با آنان میشود  را میتوانند به جای جای دنیا بفرستند و هریک از آنها مبدا یک تغییر اساسی برای حق خود باشند.

ژنان و کێشەی دووچەرخەسەوارێ لە ئێران قژی سەرت، جەستەت، ڕێگەڕوێشتنت، پێکەنینت، جلوبەرگەت، خۆ جوان کردنت ، ھی تۆی ژن ھەمووی دەبێ داپۆشرێت، لەبەر چی، چۆن تۆ ژنیت، چۆن زادەی وڵاتێکی کە سەردەمدارەکانی ئایین و ھەموو بووارە کانی کۆمەڵگەیان تێکەڵ کردوو و تۆی ژن  دەبێ بە پێویست و داخوازی ئەوان ھەڵسوکەوت بکەی حکوومەتی ئێران تاکەی ناێھەوەی ئەو شتە قەبووڵ بکات کە کۆنتڕۆڵی جەستەی ژن، شتێکی تایبەتمەندییە، حکوومەتی ئێران ھەر ھەڵسوکەوتێک کە ژنان بێکەن لێ ھەراسانە بۆ نموونە کە دووچەرخە لێخورینی ژنان بە بۆ چوونی ئەوان بۆتە کردەوەیەکی ناحەز و خەراپ

و سەبارەت بە ئەو شتە خامنه یی فتوای داوە کە دووچەرخە لێخورینی ژنان حەرام نییە ئەگەر لە شوێنی بەرچاو نەبێ و ھەروەھا کوتراوە کە نێو ماڵ جگەیەکی باشە بو وەرزشی ژنان، کە ئەویش دەبی بزانین ئایا دوچەرخە لێخورینیش لە نێو ماڵ دابێ؟

ئەلان لە وڵاتی ئێران ھیچ گیرو گرفتێک نییە، وەکوو ھەژاری، بێ کاری، کۆڵبەری، منداڵانی کار، دەستدرێژی و کێشەی ئابووری، و گرفتی گەورەی حکوومەت تەنیا دوچەرخەلێخورینی ژنانە و لە خۆی دا گرفتێکی زۆر گەورەیە  و دەبێ چارەسەر بکرێت، بۆچی؟ چونکە لێرەدا نێوی"ژن"و دوچەرخە سەواری ژنانە و لە ھەر شوێنێک نێوی "ژن" ھەبێت لە ڕوانگەی ئاخوندەکان گەورەترین گرفتە، بۆ نموونە کاتێک کە ژنێک سەری بەدەرەوەیە و مافی خۆیەتی کە چۆن ھەڵسوکەوت بکات و لە لایەکی کە خەڵکانێک ھەن کە لە ژێر تەوژمی ھەژاری و برسێتی دان، لە ڕوانگەی ئەوان گرفت ھەمان قژەسەری ژنەکەیە.

 ئەو توندوتیژی و ڕاھێنانی کۆمەڵگەی دژ بە ژنان لە نێو خەڵکی ئاسائی، لەئاکامی بەرەنجامەکانی کۆماری ئیسلامی ئێرانە کە لە ماوەی ٤٢ساڵ بە دواوەی بۆ، بۆنموونە کۆمەڵگەی پیاوسالاری یەکێک لەو دەسکەوتانەیە کە بە ھۆی "نامووس" و غیرەت لە حەقی ژنان دا دەکرێت کە چەندە ناپەسند و قێژەونە و ڕۆژ نییە کە ھەواڵی خۆکۆژی و کوشتنی ژنێک، کچێک و دایکێک لە پارچە پارچەی ئەو وڵاتە کە بە بیانووی پاراستنی "نامووس"  بە دەستی باب و برا و مێرد، ئەنجام دەدرێ نەیبیستین، کۆماری ئیسلامی ئێران بە جۆرێک "لە ئاوی ڵێل ماسی دەگرێت" و لە شتێکی چکولە دەگەڕێت کە بە بیانووی جۆراوجۆر جیاوازی و نایەکسانی ژن و پیاو بێنێتە بەر باس و دێھەوەی ئەو یاسا بێ مانایەی کە ماوەی چەندین ساڵە لەسەری ژن دەدات و ھەرکات نابەرابەری ژن و جیاوازێکانی دەخاتە بەرچاو، ئەو ھەڵسوکەوتانەی حکوومەتی ئێران لە گەڵ ژنان ئەوەڵین کەڕەت نییە و ئاخرین کەڕەتیش نابێ و ئاگاداری ژنان لە چاو ساڵانی ڕابردوو و ئامادە بوونیان لە مەیدان، نێگەرانێکی گەورە بۆ حکوومەتە و دەترسن لە بزووتنەوەی ژنان، و دەبینین کە ئەو نایەکسانی و توندوتیژی و جیاوازیانەی دژ بە ژنانە زیاتر لە سەر ژنان کارێگەری بۆ تا پیاوان و توانایی زاتی نھێنی لە ژنان دا چاڵاک کردوو و ژنان داخوازی بارودۆخێکی دوور لە ستەم و سەرکوت کردن لە وڵاتی ئێرانن کە مافی ھەر ژنێکە.

"سێمۆن دووبووار نووسەری بە ناوبانگی فەڕانسەوی لە سەر ئەو باوەڕە بۆ کە سەرکوت کردنی یەک کۆمەڵگە تەنیا لە ڕێگەی ژنان مەیسەرە، چونکە ژنانی ئازاد بە ھێزن و دەتوانن منداڵانی ئازاد و ئازادە پەروردە بکەن.

بی گومان حکوومەتی ئێران ھەر لە بەر ئەوەیە کە تەواوی ھێزی خۆیی داوەتە سەر سەرکوت کردن و زیندانی کردن و  سەپاندنی یاسای نادروست بە سەر ژنان دا تەرخان کردوو.

 بەڵام ئێستا بە ھۆی بوونی ئینتەرنێت و دونیای مەجازی کە لە بەر دەست دایە ھەر ژنێک و ھەر تاکێکی ئازادیخواز لە ئێران بە ناردنی وێنە و ویدێو و ھۆکارەکانی حکوومەت و سەپاندنی زوڵم و زۆری دژ بە ژنان بە خۆیان دەتوانن ببن بە ھۆکاری گوڕانکاری سەبارەت بە ژنان.

✍ وەنەوشە کریمزادە

https://t.me/yeketijnan/6886

http://www.nkae-shora.com/index/?p=1527